* ( فَصَلَ طالُوتُ بِالْجُنُودِ ) * بقره : 249 . نا گفته نماند جند ( بفتح اوّل ) بمعنى زمين سخت است ( اقرب - الموارد ) راغب عقيده دارد سپاه را بوسيلهء فشرده بودن و محكمى ، جند گفته‌اند [ . ] لازم است در بارهء چند آيه توضيح بدهيم . 1 - * ( وَما أَنْزَلْنا عَلى قَوْمِه مِنْ بَعْدِه مِنْ جُنْدٍ مِنَ السَّماءِ وَما كُنَّا مُنْزِلِينَ إِنْ كانَتْ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ خامِدُونَ ) * يس : 28 . آيه در بارهء آنمرد مؤمن است كه از پيامبران دفاع كرد و او را كشتند يعنى : بعد از او سپاهى از آسمان بر قوم او نفرستاديم و نازل كننده نبوده‌ايم ( و از اوّل كارمان چنين نبوده است ) نبود مگر يك صيحه آنگاه همه آرام شدند و مردند . اگر گويند : در بسيارى از آيات هست كه خداوند براى نصرت حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم ملك فرستاد مثل * ( وَأَنْزَلَ جُنُوداً لَمْ تَرَوْها ) * توبه : 26 * ( فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً وَجُنُوداً ) * احزاب : 9 و آياتيكه در بارهء جنگ بدر و حنين است ولى در آيهء فوق ميگويد * ( « وَما كُنَّا مُنْزِلِينَ » ) * ما از اوّل چنين نبوده‌ايم ، اين دو با هم چطور جمع ميشوند ؟ ! ! گوئيم : به نظر ميايد غرض از * ( « ما كُنَّا مُنْزِلِينَ » ) * لشگر كشيهاى معمول باشد يعنى كار ما اينطور نبوده است كه لشگرهائى بفرستيم تا با مردم بد كار جنگ كنند و به بينيم كه كدام طرف غالب يا مغلوب خواهد شد بلكه بوسيلهء صيحه و صاعقه و غيره كار بد كاران را يكسره ميكنيم ، جنوديكه در احزاب و حنين و غيره آمدند همه جنود اللَّه بودند و كار خود را كردند و رفتند بىآنكه مردم قدرت مقابله داشته باشند . زمخشرى اين سئوال را طرح نموده و جواب ميدهد : * ( « ما كُنَّا مُنْزِلِينَ » ) * نسبت بانبياء سلف است ولى در زمان قرآن بخاطر عظمت آورندهء قرآن جنود نازل شدند . اين جواب به نظر نگارنده درست